A teenage girl comforting her friend

Ergenlik çocuklar için duygusal, sosyal, toplumsal ve cinsel birçok değişikliği beraberinde getiren bir dönemdir. Bu değişiklikler çocukta içsel çatışmalara sebep olur. Ergenin bu dönemi doğru bir şekilde atlatabilmesi için en önemli sorumluluk aileye düşmektedir. Çocuk ergenlik dönemine girdiğinde hangi konumda olduğunu bilememektedir. Aile bu dönemde çocuğa rehberlik edecek ve tecrübeler kazanmasına destek olacak kurumdur.

Ebeveyn tutumları birçok kaynakta farklı gruplar halinde ele alınmıştır. Aslında nasıl ayrıldığı değil ailelerin kendi davranışlarını ve bu davranışların sonucunu öğrenmeleri önemli olandır.

Bazı aileler ergene söz hakkı vermez, ergenin tıpkı küçüklüğünde olduğu gibi ailenin sözünden çıkmamasını ve aileye itaat etmesini ister. Fakat ergen artık çocuk değildir. Ergenlikle birlikte kişiler kendilerinin bireyselleştiğini ve büyüdüklerini gösterme çabası içine girerler. Bu tip ailelerde buna izin yoktur. Bunun sonucu olarak ergen hayal kırıklıkları yaşar, kendisini önemsiz hisseder, kendine güven duygusu zedelenir, topluluklar arasına girmekten çekinir, içine kapanır, belki sıra dışı arkadaş gruplarına katılarak kendisini gösterme çabası içine girebilir.

Ergenlik dönemi birçok açıdan ergenin çatışmalar yaşadığı dönemdir. Ebeveynlerin ergenleri kontrol altına alarak baskıcı bir tavırla yetiştirmeye çalışmaları onların isyankar tavırlar sergilemesine ve aile ile çatışmalar yaşamasına sebep olmaktadır. Ergenin bir yandan aile ile çatışırken bir yandan da otoriteye karşı ihtiyaç hissedecek olması, duygusal gerginlikler yaşamasına sebep olacaktır.

Ergeni bir şeyler yapmaya zorlamak kısa vadede geçerli bir yöntemdir. Bu tarz yaklaşımlarda ergen doğrunun ne olduğunu öğrenemeyecek koyulan yasaklar nedeniyle o anlık davranışı yapmayacaktır. Fakat aile baskısının kalktığı ortamda ergen o davranışı yerine getirecektir. Yapılması istenilen davranış zorlanarak yapılmak yerine nedenleriyle açıklanırsa ergen davranışın olumlu olumsuz yönlerini öğreneceği için aile baskısının olmadığı ortamda da o davranışı yapma olasılığı azalacaktır.

Bazı ailelerde ergenin büyüdüğü kabul edilmek istenmez. Aile ergen yerine tüm sorumluluğu üzerine alır ve ergenin yapması gereken her şey ebeveynler tarafından yapılır. Ergen kırılmaması ve yıpranmaması için koruma altında yetiştirilmeye çalışılır. Bu ailelerde ergenin kendine güven duygusu gelişmez ve bağımlı birey haline gelir. Tek başına karar alamaz, doğru ile yanlışı ayırt edemez, ailenin olmadığı ortamda ne yapacağını bilemez hale gelebilir. Bu tip ergenler genellikle arkadaş çevrelerinde dalga geçilen ve dışlanan kişiler olurlar. Bu da ergenin iyice içine kapanmasına, güven duygusunun zedelenmesine ve sosyalleşememesine sebep olur.

Bazı ailelerde anne baba arasında uyumsuzluk söz konusudur. Annenin evet dediği şey baba tarafından reddedilir, babanın evet dediği şey anne tarafında reddedilir ya da aynı olaya başka günlerde farklı cevaplar verilebilir. Bu tip ailelerde ergen ebeveynlerden birine kendini daha yakın hissederken diğerinden giderek uzaklaşabilir ya da bu durumu fark eden ergen hangi ebeveynden hangi olaya evet cevabını alabilecekse o ebeveyne yaklaşabilir. Bu, ergenin anne babayı kullanmaya başlamasına sebep olur ve ergen bir süreden sonra yapmış olduğu olayların yanlış olup olmadığına bakmaksızın nasıl ceza almadan ya da kızılmadan atlatabileceğine bakar bu da ergenleri her türlü hatayı yapmaya açık hale getirir.

Bazı ailelerde ise ergen bir birey olarak kabul edilir. Ergenin de tıpkı anne baba gibi fikirleri konuşulur, ergene değer verilir, ilgileri ve seçimleri önem arz eder. Bu tip ailelerde kendini tanıyan, güvenen bireyler yetişir. Bu ergenler hatalardan uzak durması gerektiğini bilen, hangi durumda nasıl davranması gerektiğini bulabilen, sosyal ilişkileri gelişmiş, kendini ifade edebilen bireyler olurlar.

Unutulmaması gerek şey ergen değer görmek ister. Bu yüzden ergen ile konuşmak en önemli davranışlardan biridir. Eğer ki ergene fikirleri sorulur ve davranışlar karşısında karşılıklı olarak konuşulabilirse ergen aileden çekinmez. Hata bile yapmış olsa ailesine rahatlıkla danışıp çözüm yolları araştırabilir.