RorschachRorschach (okunuşu: Roşa) testi, psikolojik testlerin belki de en ilgi çekenidir. İsviçreli psikolog Hermann Rorschach tarafından şizofreni ve düşünce bozukluklarının tetkikini yapmak için ortaya çıkarılmış, 10 mürekkep lekesinin gözüktüğü karttan oluşan psikanalitik bir kişilik testidir. Hermann Rorschach bu testi ilk icat ettiğinde,  düşünce bozukluklarının tetkikini yapmak için ortaya çıkarmış olsa da, bugün günümüzde kişilik ve kişinin ana dinamiklerini analiz eden bir test olarak görülmektedir.

Rorschach testi, diğer adı ile Mürekkep Lekeleri testi o günden bu güne tüm dünyada yaygın olarak kullanılan  projektif  bir testtir. Projektif  testler, hasta ile klinisyen arasında bir arabulucu gibidir. Test, psikologun sunduğu bir alanda, kişinin kendi hayal dünyasını, kendine has algılama, anlam oluşturma gibi ruhsal süreçlerini ortaya koymasını sağlar. Bireysellik asla göz ardı edilmez. Verilen malzeme hem çok somuttur hem de ikilem içerir. Kişinin çağrışımları sonucunda, içsel yaşantıları, fantazileri de sergilenir. Kişiyi parça parça değil, bütünüyle açıklama çabasında olan bir testtir. Bu testte amaç, kişileri etiketleme, hastalık olarak sınıflama değildir. Kişiden elde edilecek test bilgileri, terapi çalışmasında önemli bir malzemedir.

Testin uygulanması sürecinde psikolog/öteki ile de ilişki kurulur. Bu ilişki kişinin dış dünyada kurduğu ilişkilere benzer. Teste, testöre  yaklaşım, ilişkinin içeriği, nasıl yaşandığı  çok  önemlidir. Testi alan kişinin eğer psikoterapi alacaksa, terapistle ilişkilerin nasıl gelişebileceği, dikkat edilmesi gerekenlerin de görülmesine yardım eder.

Testin Yapısı ve İçeriği

Rorschach Mürekkep Lekesi Tekniği, iki taraflı simetrik mürekkep damlalarının basıldığı, 20 x 26 cm. büyüklüğünde 10 adet karttan oluşmaktadır. 5 kartta (I, IV,V,VI ve VII) siyah ve gri renkler; 2 kartta (II ve III) ek parlak kırmızı dokunuşlar ve kalan 3 kartta da (VIII, IX ve X) pastel renklerde ve gölgeler bulunmaktadır. Bunlardan X nolu kartta bazı ufak ayrıntılar grimsi renktedir. (Anastasi, 1997). Bu desenler, ortasına mürekkep damlatılmış bir kağıdın ortadan ikiye katlanarak, mürekkebin kağıda simetrik olarak yayılmasının sağlanmasıyla oluşturulmuştur. Böylece kağıt üzerinde simetrik, dış çizgileri az çok belirli, değişik şekillerde yorumlamaya elverişli desenler elde edilmiştir. Test için seçilen 10 desen, bu yöntemle hazırlanmış pek çok örnek arasından en anlamlıların seçilmesiyle oluşturulmuştur.

Rosrchach (Mürekkep Lekeleri Testi)   nasıl uygulanır?

10 adet kart, belli bir sıra ile danışana gösterilir. Kartların bazıları renkli, bazıları da siyah beyazdır. Doğru ya da yanlış diye bir şey yoktur . Söylenen her şey yazılır. Daha sonra kodlanır. Hem  psikogram  hem de içerik analizi ile tüm süreç bütünleştirilir. Kişi hakkında detaylı ve bütüncül bir kavrayış ortaya çıkar.

Testin uygulanması ne kadar sürer?  Uygulama süresi, ortalama olarak 20 dk. ile 1,5 saat arasıdır. Kişiyi hiç tanımadan da yapılabilir.

Kimlere uygulanabilir?

7 yaşından itibaren, çocuklara, ergenlere, yetişkinlere ve yaşlılara uygulanabilir. Zeka ve eğitim faktöründen olumsuz etkilenen bir testtir. Bazı durumlarda zeka hakkında da fikir verir.  Birebir uygulanır. Testör ve hasta/danışan vardır.

Çocuklara uygulanan Rorschach testi için ayrıca, çocuk ruhsal gelişimi ve çocuk psikopatolojisine hakim olmak gereklidir.

Test nerelerde kullanılır?

Çocuk ve ergenlerde önce Rorschach, sonrasında zeka testleri birlikte uygulanmakta ve sonuçlar bütün olarak değerlendirilmektedir. Özellikle ergenlik döneminde yaşanan krizin gidişatını, ergenin ruhsal süreçlerini görebilmek açısından yararlıdır. Tedavi sürecinin düzenlenmesi, uygun terapi müdahalelerinin yapılması için kullanılır. Her türlü hastalıkta ve kişilik yapısında kullanılır. Terapi öncesi ve sonrasında,  değişimleri görmek amacıyla da uygulanmaktadır. Araştırmalarda da karşılaştırma amacıyla kullanılmakta.

Son yıllarda özellikle Geriatri ‘de de kullanılmaya başlamıştır. Bilişsel süreçlerdeki bozulmaların demans ya da depresyondan kaynaklanıp kaynaklanmadığını verir.

Mürekkep Lekeleri testi;  insan kaynaklarında, işe alım ve yerleştirme süreçlerinde de kullanılan bir testtir. Sürücü ehliyeti, silah kullanma ve taşıma ruhsatları, akli meleke tesbitinin gerektiği durumlarda da kullanılmaktadır Askeriye ve adli tıpta da yaygın olarak kullanılır.

Çocuk, ergen ve yetişkin Rorschach testleri farklı değerlendirmeye alınır. Gelişimsel, bilişsel unsurlar da dikkate alınır.

Testin Faydaları nedir?

Kişiyi yakından tanımayı, en uygun tedavi ve terapinin seçilmesini sağlar. Hata olasılığını azaltır.

Rorschach  (Mürekkep lekeleri ) Testinde neler ölçülür?

Test, kişinin algılama, anlam oluşturma, kavrama, kontrol süreçlerini ortaya koyar. Algılananların nasıl organize edildiği, gerçeklikle nasıl baş edildiği, içsel dünyanın uyaranlarının akıbetleri, kişinin kendini nasıl gördüğü, nasıl savunduğu, sıkıntılarla nasıl baş ettiğini, bedenini nasıl yaşadığını, duygusal süreçleri gelişimsel bakış açısı ile görmeyi sağlar.

Hem kişilikteki yapısal olanları hem de durumsal, değişken unsurları verir. Çoğunlukla kişinin kendinin de farkında olmadığı bilgiler ortaya çıkar. Mürekkep Lekeleri testi, bir anlamda buzdağının altında, görünmeyen, bilinçdışı olarak tanımlananı verir.

Mürekkep Lekeleri Testini kimler talep edebilir?

Çoğunlukla Psikiyatrist, Psikoterapistler bazen tanı bazen de terapi amacıyla isteyebilirler. Özellikle kişilik yapısı hakkında karara varmak gerektiğinde kullanılmaktadır.

Değişim ve gelişim odaklı olarak, kendini tanımak isteyen kişiler de bireysel olarak test uygulamasını isteyebilmektedir.

Mürekkep Lekeleri raporları hastaya verilmez. Testi isteyen hekim veya terapiste verilir. Ancak terapi amacıyla kullanılacaksa terapist bazı bilgileri, hasta/danışana  anlatabilir. Raporlar gizli ve özeldir. Test 6 aylık ara ile tekrarlanabilir.

Mürekkep lekeleri Testini kimler uygulayabilir?

Testin özel eğitimini almış kişiler/psikologlar tarafından uygulanmalıdır. Psikanalitik yönelimli Mürekkep Lekeleri testinde testörün, gelişimsel süreçlere, psikopatolojiye yönelik olarak ta eğitimli olması gerekmektedir.

Mürekkep Lekeleri testi güvenilir bir test midir ?

Evet.  Ülkemizdeki standardizasyon çalışmaları, İstanbul Üni. Edebiyat fak. Psikoloji Bölümünden Tevfika T. İKİZ ve arkadaşları tarafından yapılmış ve yayınlanmıştır.Rorschach Testi için,  ergen normlarının standardizasyon çalışmaları 2006, yetişkin normları ise 2009 da tamamlanmıştır. Yaşlılara yönelik standardizasyon çalışmaları da 2013 yılında, B.P.Düşgör,E.Kalem,İrem E.Atak,L.Mete, Tevfika İkiz tarafından yayınlanmıştır.Rorschach